ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

20

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

علوى به نسبشان با اينكه با سيرت و روش پدران طاهرينشان در خوف و ورع اختلاف دارند . علاج اين غرور آن است كه : فرق بين رجاء ستوده و پسنديده و آرزومندى نكوهيده و ناپسنديده را بشناسد ، و بداند كه غرور وى اميد پسنديده نيست بلكه آرزو نمودن مذموم است ، چنان كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « الكيس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت ، و الأحمق من اتّبع نفسه هواها و تمنّى على اللَّه » . « زيرك و هوشيار كسى است كه بر خود مسلَّط باشد و براى بعد از مرگ عمل كند ، و احمق كسى است كه از هوى و هوس نفسش پيروى نمايد و از خدا خواهشها و آرزوهاى خام داشته باشد » . و رجاء از عمل جدا و منفك نمىشود ، زيرا كسى كه به چيزى اميد دارد در طلب آن برمىآيد و هر كه از چيزى مىترسد از آن مىگريزد ، و همچنانكه كسى كه در دنيا اميد فرزند دارد ولى زن نگيرد مغرور و احمق است ، همچنين كسى كه اميد رحمت الهى دارد ولى ايمان ندارد يا ايمان دارد و گناهان را ترك نمىكند يا گناه را رها مىكند ولى عمل شايسته اى ندارد فريب خورده و نادان است . و چگونه جز اين تواند بود كه خداى سبحان مىفرمايد : انَّ الَّذينَ آمَنُوا وَالَّذينَ هاجَرُوا وَجاهَدُوا في سَبيلِ الله اولئِكَ يَرجُونَ رَحمَةَ الله 2 : 218 ( بقره ، 218 ) . « كسانى كه ايمان آورده و كسانى كه در راه خدا هجرت و جهاد كرده‌اند ، آنان به رحمت خدا اميدوارند » . يعنى اميدوارى شايسته آنهاست نه غير آنها ، زيرا ثواب آخرت اجر و پاداش اعمال است ، چنان كه ، خداى تعالى مىفرمايد : جَزاءً بِما كانُوا يَعمَلُونَ 56 : 24 ( سجده ، 17 ، احقاف ، 14 ، واقعه ، 24 ) « پاداش آن عملها كه كرده‌اند » . و مىفرمايد : . . وَانَّما تُوَفَّونَ اجُورَكُم يَوم القِيامَةِ 3 : 185 ( آل عمران ، 185 ) « . . و روز قيامت اجر و پاداش شما را تمام دهند » .